Veelgestelde vragen over waterplanten

Op welke plaatsen groeien waterplanten?

Overal in gezond water groeien waterplanten. Ze zijn onmisbaar voor het natuurlijke, biologische evenwicht in het water.

In De Veluwerandmeren (Drontermeer, Veluwemeer, Wolderwijd en Nuldernauw), Eemmeer, Gooimeer, IJmeer en Markermeer komen grote velden waterplanten voor, met name kranswieren, fonteinkruiden en aarvederkruid. Deze zorgen voor helder water en een gezond ecosysteem.

Wie heeft er last van waterplanten?

Waterplanten kunnen hinderlijk zijn voor de recreatievaart. Ze kunnen in de schroef terecht komen of aan de kiel blijven hangen. Ook zeilers kunnen last hebben van waterplanten, doordat er wier rond de kiel en het roer komen te zitten. Voor toerzeilers is dit erg ongemakkelijk, maar is meestal door kortstondig achteruitvaren op te lossen.

Op locaties waar (veel) waterplanten voorkomen, wordt het zeilen van wedstrijden bemoeilijkt en is er kans dat er schade ontstaat door het onverwacht afnemen van de snelheid van de schepen.
Waterplanten kunnen ook door zwemmers als hinderlijk worden ervaren.

Welke soorten waterplanten groeien er?

Er zijn verschillende soorten waterplanten. In de Randmeren (het beheergebied van Rijkswaterstaat IJsselmeergebied) groeien vooral kranswieren, aarvederkruid en fonteinkruiden. Fonteinkruid en aarvederkruid kunnen tot aan het wateroppervlak groeien.

Kunnen waterplanten worden verwijderd?

Waterplanten zijn onmisbaar voor schoon en gezond water. Ze nemen stoffen op uit het water, leggen bodem vast en bieden een schuil- en paaiplaats voor waterdieren. Vanuit het oogpunt van waterbeheer kunnen waterplanten daarom niet onbeperkt gemaaid worden.

Onder voorwaarden is het in sommige situaties mogelijk om waterplanten te maaien. In de Veluwerandmeren zijn de afgelopen 10 jaar op beperkte schaal waterplanten gemaaid.

Wat doet Rijkswaterstaat tegen waterplanten?

De komst en groei van waterplanten is op zich een heel goede ontwikkeling. Zij zijn namelijk een indicatie voor een verbeterde waterkwaliteit. Ze zijn onderdeel van de natuur en een belangrijke factor in het biologische evenwicht in het water. Waterplanten leggen bodem en zwevende deeltjes vast, nemen voedingsstoffen op en concurreren met algen door licht en voedingsstoffen te gebruiken, die dan niet beschikbaar zijn voor (drijflagen van) algen. 

Rijkswaterstaat maait alleen waterplanten indien zij het vaarverkeer in de vaargeul van een (hoofd)vaarweg belemmeren. Tot op heden is dat nog niet nodig geweest.
 

Wat kan ik als watersporter zelf doen?

Waterplanten zijn een natuurlijk verschijnsel, waar je als watersporter rekening mee moet houden. Vaak zijn de planten zichtbaar en kan er, als er voldoende ruimte is, omheen gevaren worden.

Overlast van waterplanten in het Veluwemeer en Wolderwijd kan hier gemeld worden bij Natuur- en Recreatieschap Veluwerandmeren.

Overlast van waterplanten in de overige meren in het IJsselmeergebied kan gemeld worden bij de publieksinformatielijn van Rijkswaterstaat, 0800-8002 (gratis nummer).

In het periodieke overleg met vertegenwoordigers van alle watergebruikers wordt het onderwerp waterplanten regelmatig besproken.

Wie zou waterplanten kunnen maaien en wat is daarvoor nodig?

Rijkswaterstaat is Bevoegd Gezag voor de waterkwaliteit en –kwantiteit van de wateren die in beheer zijn van het Rijk, inclusief de daarmee in open verbinding staande wateren. Rijkswaterstaat is verantwoordelijk voor een veilige en vlotte afwikkeling van scheepvaart in de (hoofd)vaarwegen. Alleen wanneer de (hoofd)vaarwegen niet meer bevaarbaar zijn vanwege waterplanten, zal Rijkswaterstaat overgaan tot maaien.

Waterplanten leveren een positieve bijdrage aan de waterkwaliteit. Daarom is er wat Rijkswaterstaat betreft geen noodzaak tot het maaien van waterplanten. Rijkswaterstaat begrijpt echter ook dat de watersportbranche wel hinder kan ondervinden van waterplanten. Het wegnemen van deze hinder is echter geen taak van Rijkswaterstaat. Wel mogen belanghebbenden op eigen initiatief waterplanten maaien. Daarvoor kan contact worden opgenomen met Rijkswaterstaat als het maaien plaatsvindt buiten het Natura 2000 gebied. Binnen Natura 2000 gebied is een vergunning nodig van de Provincie.